از حکومت اسلامی تا فقه نظام | پایگاه تخصصی اطلاع رسانی امام حسن مجتبی(ع)

خوش آمدید!
جمعه ۲۳ آذر ۱۳۹۷

درون نگاه بسیاری از حوزویان، رسالت حکومت اسلامی اقامه احکام شرعی هست. بنیان این تصویر درون ۴۰ سال گذشته تغییر چندانی نداشته هست، ولی تصوری که از شریعت و فقاهت داشته اند، دستخوش قبض و بسط شده هست. جریان های سنتی حوزه احکام اسلامی را محدود به همان فروعات فقهی می دانند که درون ابواب شناخته شده فقهی از آن بحث شده و می شود. احکام پدیده های نوپیدای اجتماعی را نیز با عنوان مسائل مستحدثه، یا تطبیق موضوعات متعارف فقهی بر آنها استنباط و تبیین می کنند. ولی چالش هایی که درون دینداری جامعه ایرانی پیدا شده، روحانیونی را که ارتباط بیشتری با ساختارهای اجتماعی دارند به این نتیجه رسانده که با اکتفا به فروعات فقهی نمی توان مدعی برپایی حکومت اسلامی شد و ازبرای دستیابی به حکومت مطلوب شارع، لازم هست استنباط از منبع ها شرعی به تراز بالاتری ارتقاء یابد. مطرح شدن «فقه حکومتی» و متعاقب آن «فقه نظام های اسلامی» زاییده درک چنین وضعیتی هست.
شاید بتوان گفت تلاش های معطوف به استنباط نظام های اجتماعی و تمدن سازی، مفاهیم اصلی و محوری «گفتمان انقلابی حوزه های علمیه» را تشکیل می دهند. به شکل ای که پذیرش و رد آنها مساوی با …